White Paper: Em ra đi nơi này vẫn thế

White paper có còn cần thiết nữa không?

“Bitcoin Silver kết hợp sức mạnh cải tiến của cryptocurrency với tốc độ của mạng Ethereum nhằm mở rộng khả năng truy cập [sic] và sử dụng giá trị cho bộ phận còn lại của thể giới. Bây giờ chúng ta sẽ bàn đến phiếu bảo hiểm cho một trong những white paper trị giá hơn 300 crypto được xuất bản trong năm nay. Càng có nhiều ICO hơn thì sẽ có nhiều tác giả đạt tiêu chuẩn trong lĩnh vực này hơn, và không có gì bất ngờ khi chất lượng chuyên môn của họ đang ngày càng giảm xuống. White paper, vốn là một mô hình pitch, nay đã chết. Câu hỏi đặt ra là: cái gì sẽ thay thế cho nó?
Chìm trong một Bukkake đầy các White Paper
Wikipedia giải thích như sau:
“White paper (bản cáo bạch) là một bản báo cáo hay hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền nhằm mục đích giúp người đọc hiểu được chính xác về một vấn đề phức tạp và trình bày lý thuyết trong phần nội dung được trích dẫn về vấn đề đó. Nó còn giúp cho người đọc hiểu được vấn đề, giải quyết hay đưa ra quyết định đối với vấn đề đó.”
Tuy nhiên, đối với nhiều startup blockchain, white paper giống như một lời mở đầu cho một bộ phim người lớn; một sự bất tiện đã được dự tính bỏ qua từ trước. Những nhà đầu tư thiếu kiên nhẫn, vốn đang tìm kiếm các flip token để có 2x dễ dàng hơn, thường không quan tâm đến những lời tuyên bố về vấn đề và những người giải thích cho cryptocurrency trong thị trường chưa được khai thác – mà chỉ cho họ thấy mô hình token.
Tuy nhiên, định dạng này vẫn tồn tại như một vẻ ngoài của sự tôn trọng mà thậm chí các ICO đáng ngờ nhất đều cần phải được che lại. “Tất nhiên đó không phải là một mưu đồ bất lương anh bạn ạ. Có phải anh không đọc white paper đúng chứ? Chúng tôi đang tạo ra một hệ sinh thái phân quyền được cải cách với mô hình quản lý của riêng nó, và chúng tôi sẽ giữ hàng tỷ tiền không có tài khoản ngân hàng trên toàn cầu”.


WWSD – Satoshi sẽ làm gì?
Những từ không xuất hiện trong white paper của Satoshi: phân quyền, cải cách, cao cấp, cách tân, đột phá, hiện đại. Những từ xuất hiện trong các white paper ICO còn thiếu kinh nghiệm là: tất cả những điều đã đề cập trước đó. Paper của Satoshi Nakamoto chỉ có chín trang và là một văn bản học thuật kiệt tác cực kỳ rõ ràng và ngắn gọn. So với ‘white paper’ dành cho Bitcoin Silver – hầu như không phải là tên tội phạm tồi tệ nhất, nó cần được ghi chú lại.
Chúng ta đã nhận được nhiều niềm vui trong tuần này sau khi xuất hiện tin thị trường việc làm có mức lương thấp Fiverr đang đề xuất mức giá white paper chỉ khoảng $80. Một đánh giá thực tế hơn từ đầu năm nay đã đặt ra chi phí cho việc sản xuất một crypto white paper ở mức $2,000+. Đối với các startup thiếu vốn đang cố gắng cắt giảm các góc cho đến khi ICO đưa họ đến Lambo-land, viển cảnh tương lai của một white paper đã được giảm giá dường như sẽ hấp dẫn hơn. Dù vậy họ vẫn sẽ làm tốt nhằm rút lại tuyên bố về việc lấy những gì bạn đã chi trả. Những nhà đầu tư rất tham vọng nhưng họ không phải là kẻ ngốc, và viễn cảnh huy động hàng triệu tiền sau lưng white paper Fiverr dường như là điều không tưởng.
Các startup quá keo kiệt để có thể tin được lời đề xuất đó, và những nhà đầu tư quá ngu ngốc đến nỗi tin vào white paper tiếp theo sẽ xứng đáng với những gì họ nhận được – giống như là một shitcoin vô giá trị có thể sẽ may mắn tạo ra Etherdelta. Meme white paper đã được đề cập nhiều đến nỗi nhàm chán, cùng với các văn bản chính thống bị những kẻ giả mạo ngăn chặn. Nhưng đâu là cái để thay thế cho nó?
Thâm nhập Pitch Deck
Một pitch deck là một bài mô tả ngắn gọn, thường được tạo bằng Powerpoint hoặc Prezi nhằm cung cấp một cái nhìn tổng quan về kế hoạch kinh doanh. Nó là phiên bản tl;dr của white paper: ít dài dòng hơn, ít lỗi đánh máy hơn, và ít lặp từ hơn. Nếu ý tưởng kinh doanh của bạn là “A phân quyền cho X” hay “Y trong blockchain”, có thể bạn sẽ không cần đến một cuốn white paper 20 trang. Chúng tôi biết hợp đồng thông minh là gì, chúng tôi biết cách hoạt động của blockchain như thế nào, và chúng tôi hiểu rất rõ về lợi ích của hệ thống tokenization. Chỉ cần đưa cho chúng tôi những mô tả ngắn gọn súc tích và chúng tôi sẽ hoàn thành nó. Cố gắng kiên trì với white paper, sau một thời gian dài định dạng này không còn bị quan trọng hoá, và nó không còn hiệu quả và không có tính xác thực nữa.
Có một ngoại lệ đối với đề nghị này: đối với những dự án crypto phức tạp, white paper vẫn là phương pháp tốt nhất để làm nổi bật khái niệm lên. Nếu bạn đang tạo ra Chainlink tiếp theo, hay nói cách khác là gắn nó vào một white paper. Ứng dụng đã đang tồn tại tiếp theo cần được phân quyền, “Blockchain cho X”, mặt khác, nó cũng cần được viết tay lên một mảnh giấy toilet và airdrop đến các nhà đầu tư ở những vùng lân cận.
White paper Bitcoin Silver kết luận:
“Chúng tôi có một đội ngũ tuyệt vời bao gồm các chuyên gia tài chính, các nhà phát triển blockchain, những nhà ảnh hưởng trên sóng truyền thông, các chuyên gia luật quốc tế và những nhà đầu tư mạo hiểm tại địa phương – họ làm việc cùng nhau để cải cách và phân quyền cho tiền tệ [sic] đối với bộ phận còn lại trên thế giới”.
Hãy tận hưởng danh sách Cryptopia của bạn.
Dịch giả: Nguyễn Như Hạnh